Emotionele lichaamstherapie

​​Wist je dat je gevoel van rust en veiligheid niet cognitief is, maar lichamelijk?

Je kunt wel denken: er is niets aan de hand, maar als je lichaam dat niet detecteert, blijft je systeem in actie of zelfs overleving.  Daarom helpt alleen ‘anders denken’ vaak niet. Je zenuwstelsel moet rust en veiligheid ervaren.

Dat systeem kan echter chronisch verstoord zijn door het leven en vooral door kleine of grote trauma’s. 

​

Het evenwicht tussen je gaspedaal (het sympathische systeem) en je rem (het parasympathische systeem) is uit balans. Daardoor kun je chronisch alert zijn (hyperactivatie) of je juist afgesloten voelen (hypoactivatie). Het emotionele alarmcentrum in je brein (de amygdala) wordt zeker na trauma overgevoelig. Bij het kleinste signaal dat lijkt op wat je hebt meegemaakt, stuurt je brein direct stresshormonen zoals cortisol en adrenaline door je lichaam. Je hartslag gaat omhoog en je spieren spannen zich aan, zonder dat je daar bewust controle over hebt. 

​

In feite gaat trauma niet alleen over wat er werkelijk is gebeurd, maar over wat in je zenuwstelsel is blijven hangen. Veel mensen denken dat de hersenen alles aansturen, maar je kunt denken dat je veilig bent, terwijl je lichaam nog steeds gevaar detecteert. Een groot deel van de signalen gaat dus juist de andere kant op: van je lichaam naar je brein. 

‘The body keeps the score’, zegt Bessel van der Kolk zo mooi in zijn boek. En dat is ook zo: in het lichaam staat de tijd stil na trauma. 

 

In ELT ondersteunen we je via veilige, gedoseerde lichaamsgerichte interventies (passieve bewegingen, stretching en zachte aanraking) bij het herstellen van de regulatieflexibiliteit van je autonome zenuwstelsel.  

Dat begint bij het opnieuw leren voelen van spierspanning, bewegingsbeperkingen, onveiligheid en veiligheid, en andere interne sensaties. 

Wanneer je tijdens de behandeling spanning waarneemt in een kleine, beheersbare dosering, bij de sensatie blijft en niet overspoeld raakt, kan je zenuwstelsel ervaren: ‘Ik voel dit en ik ben veilig.’ Zo wordt je ‘scanner’ (neuroceptie) stap voor stap hertraind. Je lichaam kan geleidelijk uit de overlevingsstand komen en meer rust, flexibiliteit en verbinding ervaren. 

​

​​​

Transformatief ademwerk

​Door een verbonden, circulaire ademhaling (ook wel 'Conscious Connected Breathing' genoemd) ontstaat er een tijdelijke verandering in de manier waarop het lichaam en het brein functioneren. Transformatief ademwerk heeft dus effect op meerdere lagen tegelijk.

​

1. Regulatie van het autonome zenuwstelsel.

De verbonden ademhaling bij transformatief ademwerk werkt rechtstreeks in op het autonome zenuwstelsel. Door het ontbreken van adem-pauzes en de zachte, ontspannen uitademing wordt overactivatie van het (ortho)sympathische zenuwstelsel (fight/flight) gekalmeerd en de parasympathische respons (freeze), met name via de nervus vagus (=de enige zenuw die zich tot diep in het lichaam verspreidt), geactiveerd.

Dit zorgt voor een toestand van verhoogde veiligheid waarin het lichaam vastgezette spanning, stress en emoties durft loslaten. Wat tijdens een sessie als intens of activerend kan aanvoelen, is meestal het ontladen van reeds aanwezige, opgeslagen activatie en niet het creëren van nieuwe stress.

​

2. Verminderde controle van het denkbrein.

De prefrontale cortex (het rationele, controlerende deel van het brein) wordt tijdens CCB minder actief. Dit vermindert interne censuur, schaamte en remming. Daardoor kunnen emoties, impulsen en herinneringen die normaal onderdrukt worden, toegankelijk worden.

Tegelijk worden de amygdala en hippocampus actiever, wat betekent dat emotioneel geladen herinneringen makkelijker naar de oppervlakte komen en verwerkt kunnen worden.

​

3. Toegang tot opgeslagen lichaamsspanning en ‘body memory’.

Veel emotionele ervaringen worden niet alleen mentaal, maar ook fysiek opgeslagen in het lichaam, onder andere in chronische spierspanning en ademhalingsbeperkingen. Door diep, verbonden te ademen worden deze spanningszones voelbaar.

Dit proces wordt ook wel de-armouring genoemd: het geleidelijk verzachten van het ‘spierpantser’ dat ooit bescherming bood, maar nu beperkend werkt. Wanneer deze spanning loslaat, kan de adem vrijer stromen en herstelt de natuurlijke regulatie van het lichaam zich.

​

4. Veranderde bewustzijnstoestand ( ook wel Altered State of Consciousness genoemd)

Door de verbonden ademhaling verschuift de hersenactiviteit: dominante bèta-activiteit (denken en controle) neemt af, terwijl alfa-, theta- en gamma-golven meer op de voorgrond treden. Dit bevordert:

• verhoogde neuroplasticiteit

• intensere innerlijke beelden en inzichten

• het leggen van nieuwe verbanden

• emotionele herverwerking

In deze staat kan het Default Mode Network (=een netwerk van hersengebieden dat actief is wanneer we niet gericht bezig zijn met een externe taak) actiever worden, wat essentieel is voor integratie, betekenisgeving en identiteitsherziening. Hierdoor kunnen diepgaande inzichten niet alleen ervaren, maar ook blijvend geïntegreerd worden.

​

5. Emotionele ontlading en integratie

Doordat remmingen verminderen en veiligheid toeneemt, kunnen emoties zich tijdens ademwerk vrij uiten: huilen, lachen, boosheid, geluid, beweging. Deze expressie is geen bijwerking, maar een essentieel onderdeel van het helingsproces.

Na de actieve ademfase volgt steeds een rust- en integratiefase, waarin het zenuwstelsel opnieuw stabiliseert en het lichaam de ervaring verwerkt en verankert.

​

Samengevat:

• beïnvloedt transformatief ademwerk de ademchemie, hersenactiviteit en zenuwregulatie

• opent het toegang tot lichaamsgeheugen en verdrongen emoties

• creëert het een veilige, veranderde bewustzijnstoestand waarin transformatie mogelijk wordt

 

Het lichaam weet hoe het moet helen en de ademhaling is de sleutel die dit proces activeert.